Hơn một tháng nữa là Tết, những người chăm mai suốt ngày líu tíu với vườn hoa. Phảng phất trên gương mặt của họ có phổ biến nét ma lanh hiện lên ánh mắt, nhưng đâu đó vẫn còn xen lẫn chút lo âu, khi mai thao tác vào mùa tuốt lá.
Trong cái nắng nhẹ của buổi sớm mai cuối tháng 11 (âm lịch), sau một đêm lạnh giá, ông Nguyễn thư thái ở thôn 4, xã Đăk Cấm (thành phố Kon Tum) kê ghế, bắc thang trèo lên tuốt lá mai. Vườn mai của ông không còn cái vẻ óng ả, mượt xanh của những tháng ngày 9, lá mai giờ đã ngả màu chàm bạc, bám đầy bụi. Ông Tú nhẹ nhõm tuốt từng chiếc lá, có vẻ như ông nâng niu sợ đau lá cành, cứ thế theo động tác tay của ông, lá rơi đều xuống gốc mai.
trò chuyện với khách tới thăm vườn mai nhị ngọc toàn, ông Tú è cổ tình về những điều gan ruột của người dành cả cuộc đời trồng mai không những là thú chơi thanh nhã mà còn là một phần trong
kế mưu sinh của gia đình.
Ông Tú bộc bạch: Nỗi lo của người trồng mai là thời tiết năm nay có lạnh nhiều, sợ mai đứng nụ. Trồng mai, cạnh tranh nhất là thời tiết, nếu như trong khoảng tháng 9 trở đi mà thời tiết tiện lợi, nắng ấm, ít mưa thì mai sẽ trổ hoa vào đúng dịp Tết; còn rét lạnh kéo dài, tác động rộng rãi đến thời khắc hoa mai nở. Mùa tuốt lá cho mai cũng vậy, cần Quan sát nụ hoa trên cây trước khi tuốt lá ra sao để định ngày ra hoa cho đúng thời điểm Tết.
“Nói thì tưởng thuần tuý, nhưng để có những kinh nghiệm ở trên là cả một công đoạn nghiên cứu, học hỏi, thậm chí rất nhiều phen “dở khóc, dở cười” vì mai nở không đúng vụ”.
Ông Tú “chốt hạ” tỉnh giấc bơ với tôi về cái nghề trồng mai mà mình theo đuổi.
Theo kinh nghiệm của ông Tú, trong tình huống tuốt lá trễ, cây ra hoa không đúng dịp Tết, có thể ứng dụng 1 vài giải pháp để thúc hoa trổ sớm như phun ướt những mầm hoa lúc trời nắng cho những cây mai ko chịu bung vỏ trấu; tưới rửa nụ, búp hoa vào sáng sớm; ngắt đọt non thúc ra hoa sớm. Dùng đèn cao áp thắp sáng vào lúc 7 – 8 giờ tối hằng đêm có thể thúc mai nở sớm hai – 3 ngày. Giả dụ trời quá lạnh thì tưới nước ấm vào gốc, trái lại, nếu như trời có nắng phổ thông thì đặt nước đá lên mặt đất sắp gốc…
Ông Nguyễn Thiện Phúc ở phố Trường Chinh (thành phường Kon Tum) nghĩ rằng nghề chăm mai cũng lắm công phu. Dù đã 10 năm gắn bó với cây mai vàng và có phổ thông kinh nghiệm trong chăm sóc mai, nhưng để cho cây mai ra nụ ưng ý thì đòi hỏi vô vàn công sức trong khoảng trông nom tới chọn thời khắc tuốt lá mai. Cây mai tuy dễ trồng nhưng muốn cho hoa đẹp, lâu tàn, người trồng mai phải biết cách săn sóc, theo dõi thời tiết để kịp thời xử lý cho cây ko bị khô héo hoặc cháy lá.
Ông Nguyện Thiện Phúc cho chúng tôi biết kinh nghiệm trồng mai mà ông đã thu lượm được trong suốt thời gian dài. Theo ông, để có cây hoa mai nở rộ và nở đúng Tết, kế bên phụ thuộc vào đặc điểm sinh trưởng của các loại mai và từng cây mai cụ thể (hình dạng cao, thấp, tốt, xấu…) thì yếu tố quan trọng nhất để mai nở đúng theo mong ước của chủ sở hữu chính là phương pháp tuốt lá cho mai. Thao tác sang tháng Chạp, người trồng hoa mai ăn, ở tại vườn cây. Nếu như được dự báo thời tiết nửa tháng cuối năm nắng sẽ tốt, lúc trời ấm áp thì vững chắc hoa mai sẽ nở sớm thì chủ vườn xem chừng tuốt lá muộn so với tính toán thường ngày. Trái lại, ví như trời có mưa to hay chuyển lạnh thì mai sẽ nở hoa trễ, khi này chủ vườn cần tuốt lá sớm hơn – vào khoảng tháng 11 âm lịch và hạn chế bón các loại phân có hàm lượng đạm cao và và tránh được tưới nước.
dù rằng, việc trồng, coi sóc mai với ngổn ngang cạnh tranh và có phần “ăn may” vào thời tiết như thế, nhưng ông Phúc tự tin khẳng định với chúng tôi: buôn bán cây mai chỉ có lời chứ không có lỗ, nhưng điều cơ bản là người chăm mai phải nắm vững phương pháp và hiểu rõ thị hiếu của người chơi mai cảnh như biết cách phân biệt mai trồng vườn với mai rừng, mai ghép. Trong khoảng cây hoa mai năm cánh đơn thuần, có thể lai ghép thành những cây mai bông nở vài chục cánh… Và cũng trong khoảng cái màu vàng thuần khiết như nắng của mai, người ta có thể cho ra những cánh mai màu vàng nghệ hay vàng nhạt… “ Tết này, tôi cố gắng cho ra thị phần những cây mai vàng rực làm đẹp cho đời, cho ngày xuân thêm tươi vui” – ông hứng khởi kể.
==== > Tham khảo thêm những đặc điểm nhận dạng giống mai nhị ngọc toàn
từ Hải Dương vào sống ở Kon Tum sắp 30 mươi năm nay, anh Nguyễn Văn Toàn nhiễm tính cách của con người miền Nam nên cũng ưa chuộng hoa mai.
Anh Toàn cho rằng: Mỗi vùng miền trên quốc gia ta đều có một cách độc đáo để tiễn năm cũ qua đi và đón năm mới tới, chở theo bao ước nguyện về hạnh phúc, cường thịnh vượng và bình an. Với 2 miền Nam – Bắc thì biểu trưng của ngày Tết ở mỗi nơi mỗi khác. Ví như ở miền Bắc trong cái rét đầu xuân cành đào hé nụ, thì ở miền Nam mai vàng khoe sắc giữa nắng chiều. Năm nào cũng vậy, tôi luôn gởi vài chậu mai tại vườn mai ông Phúc. Dù biết “tay nghề ông Phúc”, nhưng tôi mong mưa thuận gió hòa để chậu mai nhà tôi tươi đẹp, mang về bác bỏ cảnh rước lộc vào nhà.
Cuối năm. Tháng Chạp. Tết về. Chỉ mấy từ đơn thuần vậy thôi mà năm nào các chủ vườn mai cũng vừa hào hứng trần trừ xen lẫn những lo lắng.
Sau phổ thông tháng kỳ công trông nom, nhà vườn nào cũng Hy vọng hoa sẽ nở đúng vào vụ Tết để bao công sức bỏ ra được bồi thường. Chỉ mưa đa dạng một tí, hoặc giá rét kéo dài, hay nắng hot trong những ngày trong tháng Chạp là các nhà vườn đứng ngồi dưng yên ổn. Tính toán đấy, rồi lo âu ấy. Thời tiết ba miền Bắc – Trung – Nam vốn chẳng mấy giống nhau, nhưng những người chăm mai thì đều thả hồn vào tháng Chạp.
==== > Xem thêm: Hoa mai vàng Bến Tre: Mua ở đâu? Cách nhận dạng ra sao?
Tôi liên hồi suy nghĩ về cái nghề trồng mai lúc ghẹ thăm các vườn mai và nhìn các ông chủ vườn nhẹ nhàng, tẳn mẳn với công tác tuốt lá mai, chuẩn bị cho hoa bung nụ khi “Tết đến, xuân về”.
nhất quyết Tết Nguyên đán Canh Tý tôi sẽ “tậu” một chậu mai về bác bỏ trong gia đình trong ba ngày Tết!
